ZłotoArtykuł

Jakie są próby złota? Próby i oznaczenia złota, o których warto wiedzieć

Spis treści
Jakie są próby złota? Próby i oznaczenia złota, o których warto wiedzieć

Najważniejsze wnioski

  • Próba złota mówi, ile czystego złota zawiera stop. Wyraża się ją w promilach lub karatach: im wyższa próba, tym więcej złota.
  • Według polskiego prawa probierczego wyroby ze złota o wadze powyżej 1 grama muszą mieć cechę probierczą nadaną przez okręgowy urząd probierczy. Lżejsze wyroby oznacza się imiennikiem producenta.
  • Próba 585 (14 karatów) to najpopularniejszy wybór w jubilerstwie: 58,5% złota, dobra odporność na uszkodzenia i przystępna cena.
  • Próba 750 (18 karatów) służy do droższej biżuterii, np. pierścionków zaręczynowych i obrączek, ale jest bardziej podatna na uszkodzenia.
  • Próba 333 (8 karatów) zawiera tylko 33,3% złota. To najmniej wartościowa próba, za to odporna na uszkodzenia.
  • Kolor złota zależy od domieszek. Białe złoto zawiera m.in. pallad i srebro albo cynk, nikiel i miedź, a różowe złoto powstaje głównie z dodatkiem miedzi.

Złoto kupowane jest nie tylko w celach inwestycyjnych, ale również jako ozdoba czy prezent. Jednak w czystej postaci metal ten jest bardzo miękki i najczęściej dostępny w postaci monet bulionowych oraz sztabek. Dlatego w biżuterii wykorzystuje się stopy złota i innych metali, co korzystnie wpływa na jej odporność i trwałość. Od domieszki innych metali zależy również próba złota. Sprawdź, o czym mówi próba złota i która z nich jest najbardziej popularna do wyrobu biżuterii. 

Czym jest próba złota?

Złoto jest jednym z najpopularniejszych metali szlachetnych. Charakteryzuje się m.in. miękkością, wrażliwością na ścieranie, ale również wysoką odpornością na działanie kwasów. 

W celu zwiększenia jego trwałości tworzy się stopy złota, np. z miedzią lub srebrem. Dzięki temu złoto może być wykorzystywane do produkcji biżuterii i innych przedmiotów. 

Zawartość złota w stopie określa próba złota, która wyrażana jest w promilach lub karatach. Im wyższa jest próba, tym więcej czystego złota w stopie. 

Cechowanie złota – po co się je robi?

Zgodnie z polskim prawem probierczym, wyroby ze złota o wadze powyżej 1 grama muszą posiadać oznaczenie próby złota, co ma chronić konsumentów przed oszustwem i ułatwić obrót złotem na rynku. W związku z tym każda próba złota posiada cechę probierczą, którą nadają okręgowe urzędy probiercze. 

W przypadku wyrobów ze złota o wadze niższej niż 1 gram, stosuje się imiennik, czyli indywidualny znak, który pozwala zidentyfikować producenta wyrobu lub podmiot zagraniczny wprowadzający na rynek przedmiot z tego królewskiego metalu.  

Co oznacza próba złota?

Podstawowe próby złota, które są stosowane zarówno w Polsce, jak i za granicą, to:

  • 0 – 999‰ lub 99,9% czystego złota,
  • 1 – 960‰ lub 96,0% czystego złota,

     916‰ lub 91,6% czystego złota,

  • 2 – 750‰ lub 75,0% czystego złota,
  • 3 – 585‰ lub 58,5% czystego złota,
  • 4 – 500‰ lub 50,0% czystego złota,

     417‰ lub 41,7% czystego złota,

  • 5 – 375‰ lub 37,5% czystego złota,
  • 6 – 333‰ lub 33,3% czystego złota.

W zależności od użytej próby złota, gotowy wyrób będzie się różnił trwałością, właściwościami fizycznymi i wyglądem. Wpływa to również na cenę, ponieważ im wyższa próba złota, tym droższy będzie wyrób, np. pierścionek czy złota moneta bulionowa.

Jaka próba złota jest najlepsza na biżuterię?

Bardzo rzadko można spotkać biżuterię najwyższej próby, której zawartość czystego złota wynosi 99,9%. Najczęściej do produkcji tego rodzaju wyrobów używa się stopów złota z innymi metalami, takimi jak cynk, miedź, nikiel, pallad, platyna i srebro. Od domieszki metali zależy również kolor i wartość gotowego wyrobu.

Próba złota 750 – 18-karatowe złoto

Ta próba złota wykorzystywana jest do wytwarzania niezwykłej biżuterii, takiej jak np. pierścionek zaręczynowy z diamentem, obrączki ślubne lub okazałe naszyjniki noszone na specjalne okazje. 

Jednak biżuteria wykonana z tej próby jest podatna na uszkodzenie i ma wysoką cenę.   

Próba złota 585 – 14-karatowe złoto

To najpopularniejsza próba złota wykorzystywana w jubilerstwie, która zawiera 58,5% czystego złota i 41,5% innych metali. Posiada wysoką odporność na uszkodzenia, jest przystępna cenowo i prezentuje się równie okazale, jak wyroby ze złota próby 750.

Próba złota 333 – 8-karatowe złoto

To najmniej wartościowa próba złota ze względu na jego niską zawartość, która charakteryzuje się wysoką odpornością na uszkodzenia. W porównaniu do próby 585, czyste złoto stanowi tylko 33,3%, a 66,7% to inne metale. 

Złoto próby 333 może mieć różny kolor w zależności od dodatków, jakie zostaną użyte w procesie tworzenia stopu.  

Od czego zależy barwa złota?

Barwa i wygląd złota zależą głównie od zawartości złota w stopie i obecności innych metali. Zagraniczne próby złota również mogą charakteryzować się nieco inną barwą ze względu na zanieczyszczenia w danym regionie. Na przykład, złoto z Afryki posiada bardziej żółty odcień, a złoto z Australii bardziej biały. 

Białe złoto

Jest to stop złota o pięknym białym lub srebrzystym kolorze, zawierający złoto oraz mieszankę innych metali szlachetnych, takich jak pallad i srebro lub cynk, nikiel i miedź. Białe złoto charakteryzuje wysoka odporność na korozję, uszkodzenia mechaniczne i utlenianie. 

W przypadku białego złota, ilość królewskiego metalu wynosi około 75%.

Różowe złoto

To stop składający się z 75% złota i 25% miedzi. Niekiedy może zawierać również srebro, które jest dodawane w celu uzyskania odpowiedniego koloru. Różowe złoto jest odporne na korozję, uszkodzenia, utlenianie i zarysowania, co sprawia, że jest cenionym materiałem zarówno przez jubilerów, jak i klientów.  

Złoto palladowe

Ta odmiana to złoto próby 585 lub 750 z domieszką palladu, często także srebra lub miedzi. Jest to alternatywa dla białego złota, która nie koroduje i jest odporna na czynniki mechaniczne. Złoto palladowe ma podobną barwę do białego złota, ale w znacznie zimniejszym odcieniu.   

Próby złota: podsumowanie

Próba złota to określenie zawartości czystego złota, które wyrażane jest w promilach lub karatach. W zależności od ilości królewskiego metalu w gotowym wyrobie, poszczególne próby złota różnią się trwałością, właściwościami, wyglądem i ceną. 

Im wyższa próba złota, tym więcej królewskiego metalu zawiera gotowy wyrób. Na przykład złota biżuteria próby 585 zawiera 58,5% czystego złota, a próba 333 tylko 33,3% złota i domieszkę innych metali, takich jak np. cynk, miedź, nikiel, pallad i srebro. Jednak dzięki nim wyroby ze złota są mniej podatne na uszkodzenia i mają lepszą trwałość. 

FAQ: próby złota

Ile czystego złota jest w próbie 585?

Złoto próby 585 zawiera 58,5% czystego złota i 41,5% innych metali. Odpowiada to 14 karatom.

Ile karatów ma złoto próby 750?

Złoto próby 750 to złoto 18-karatowe. Zawiera 75% czystego złota.

Czy złoto próby 333 to prawdziwe złoto?

Tak, ale zawiera tylko 33,3% złota, a 66,7% stanowią inne metale. To najmniej wartościowa z popularnych prób.

Dlaczego biżuterii nie robi się z czystego złota?

Bo czyste złoto jest miękkie i łatwo się ściera. Stopy z miedzią, srebrem czy palladem są trwalsze, dlatego biżuterię próby 999 spotkasz bardzo rzadko.

Czym złoto palladowe różni się od białego złota?

Złoto palladowe to próba 585 lub 750 z domieszką palladu, często też srebra lub miedzi. Ma barwę podobną do białego złota, ale w zimniejszym odcieniu.

Najnowsze z Bloga