Z\u0142oto to jeden z najbardziej znanych i rozpoznawalnych metali szlachetnych na \u015bwiecie. Wydobywa si\u0119 go praktycznie na wszystkich kontynentach i bez problemu mo\u017cna podda\u0107 go recyklingowi. Dzi\u0119ki temu na nowo produkuje si\u0119 z niego przedmioty, mimo ograniczonych zasob\u00f3w. Jak wygl\u0105da historia z\u0142ota? Przeczytaj artyku\u0142 i sprawd\u017a, jak powsta\u0142o z\u0142oto, gdzie wyst\u0119puje najwi\u0119cej tego metalu na \u015bwiecie a tak\u017ce, ile z\u0142ota wydobyto dotychczas i ile jeszcze go zosta\u0142o na powierzchni Ziemi. <\/p>\n\n\n\n
Sk\u0105d si\u0119 bierze z\u0142oto? Wed\u0142ug naukowc\u00f3w, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z\u0142ota powsta\u0142a z py\u0142u kosmicznego, z kt\u00f3rego sk\u0142ada si\u0119 ca\u0142y Uk\u0142ad S\u0142oneczny. Kiedy formowa\u0142a si\u0119 Ziemia, z\u0142oto i inne ci\u0119\u017ckie pierwiastki sp\u0142yn\u0119\u0142y do j\u0105dra, czyli jej wn\u0119trza, stanowi\u0105c ostatni\u0105 z trzech g\u0142\u00f3wnych warstw. <\/p>\n\n\n\n
Tak g\u0142\u0119boko znajduj\u0105ce si\u0119 z\u0142oto, tj. oko\u0142o 20 kilometr\u00f3w pod powierzchni\u0105 ocean\u00f3w i 70 kilometr\u00f3w pod powierzchni\u0105 kontynent\u00f3w, nie jest dost\u0119pne dla cz\u0142owieka. Dopiero wybuchy wulkaniczne przesuwaj\u0105 z\u0142oto bli\u017cej powierzchni ziemi, sprawiaj\u0105c, \u017ce mo\u017cna je wydoby\u0107. <\/p>\n\n\n\n
Kolejn\u0105 teori\u0105 powstania z\u0142ota na Ziemi jest Wielkie Bombardowanie. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce wiele pierwiastk\u00f3w dotar\u0142o na nasz\u0105 planet\u0119 wskutek pot\u0119\u017cnego deszczu meteoryt\u00f3w, czyli zderzenia gwiazd neutronowych i ich eksplozji, tu\u017c po uformowaniu si\u0119 planet. <\/p>\n\n\n\n
Spadaj\u0105ce meteoryty na powierzchni\u0119 Ziemi przynios\u0142y ze sob\u0105 m.in. z\u0142oto, dzi\u0119ki czemu zosta\u0142o ono w jej zewn\u0119trznej warstwie (skorupie ziemskiej), z kt\u00f3rej do dzisiaj wydobywa si\u0119 ten cenny kruszec.<\/p>\n\n\n\n
Wszystkie powy\u017csze wydarzenia doprowadzi\u0142y do tego, \u017ce pocz\u0105tkowo z\u0142oto mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 praktycznie przy powierzchni Ziemi w postaci samorodk\u00f3w, bez konieczno\u015bci g\u0142\u0119bokich wykop\u00f3w i u\u017cycia ci\u0119\u017ckiego sprz\u0119tu. Obecnie ruch p\u0142yt tektonicznych i inne zjawiska wypychaj\u0105 z\u0142oto bli\u017cej powierzchni Ziemi, ale jego wydobycie nie jest ju\u017c tak \u0142atwe, jak kiedy\u015b, wymagaj\u0105c coraz wi\u0119cej czasu i wysi\u0142ku, co wp\u0142ywa na cen\u0119 z\u0142ota. <\/p>\n\n\n\n
Pierwsze zapiski o obecno\u015bci z\u0142ota na Ziemi si\u0119gaj\u0105 chalkolitu, czyli czasu przej\u015bciowego mi\u0119dzy epok\u0105 kamienia i br\u0105zu. Okazuje si\u0119, \u017ce ju\u017c wtedy u\u017cywane by\u0142y z\u0142ote artefakty na terenach dzisiejszych Ba\u0142kan\u00f3w datowane na IV w. p.n.e.<\/p>\n\n\n\n
Z\u0142oto u\u017cywane i znane by\u0142o r\u00f3wnie\u017c w staro\u017cytnym Egipcie, gdzie wed\u0142ug danych historycznych wydobywano oko\u0142o tony kr\u00f3lewskiego metalu w ci\u0105gu roku. Co ciekawe, to w\u0142a\u015bnie w Egipcie zosta\u0142a opracowana pierwsza metoda wytapiania z\u0142ota.<\/p>\n\n\n\n
Obecnie z\u0142oto, a dok\u0142adniej jego z\u0142o\u017ca pierwotne i z\u0142o\u017ca wt\u00f3rne, mo\u017cna znale\u017a\u0107 praktycznie na ka\u017cdym kontynencie. A\u017c 70 kraj\u00f3w zajmuje si\u0119 jego codziennym wydobyciem, z czego najwi\u0119ksze ilo\u015bci czerpi\u0105 takie kraje jak:<\/p>\n\n\n\n
Du\u017ce z\u0142o\u017ca z\u0142ota znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na terenie Afryki, a dok\u0142adniej w Ghanie, kt\u00f3ra w 2021 roku by\u0142a na 6 miejscu \u015bwiatowego rankingu wydobycia z\u0142ota. Du\u017ce znaczenie w wydobyciu w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w afryka\u0144skich odgrywa tak\u017ce Burkina Faso, Mali, Wybrze\u017ce Ko\u015bci S\u0142oniowe czy Republika Po\u0142udniowej Afryki. Co ciekawe, to w\u0142a\u015bnie w RPA zosta\u0142a wybita pierwsza moneta bulionowa na \u015bwiecie, czyli Krugerrand. <\/p>\n\n\n\n
Ponadto w\u015br\u00f3d kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych z\u0142oto wyst\u0119puje w najwi\u0119kszych ilo\u015bciach wymienia si\u0119 m.in. Brazyli\u0119, Uzbekistan, Meksyk i Indonezj\u0119. Co ciekawe, kruszec ten w tych pa\u0144stwach stanowi jeden z najwa\u017cniejszych towar\u00f3w eksportowych. <\/p>\n\n\n\n
Warto zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce z\u0142oto mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c podda\u0107 recyklingowi. W celu uzyskania czystego z\u0142ota, odzyskuje si\u0119 i ponownie przetapia istniej\u0105ce ju\u017c z\u0142ote wyroby, takie jak np. bi\u017cuteria czy elektronika. Recykling z\u0142ota jest cz\u0119st\u0105 praktyk\u0105 na ca\u0142ym \u015bwiecie ze wzgl\u0119du na ograniczone zasoby tego cennego kruszcu.<\/p>\n\n\n\n
Zapewne nie ka\u017cdy wie, \u017ce Polska w czasach \u015bredniowiecza by\u0142a jednym z kluczowych producent\u00f3w z\u0142ota. Obecno\u015b\u0107 z\u0142ota by\u0142a najwi\u0119ksza na Dolnym \u015al\u0105sku, w szczeg\u00f3lno\u015bci w Legnickich Polach, Lw\u00f3wku \u015al\u0105skim, G\u00f3rach Z\u0142otych, Pog\u00f3rzu Izerskim i okolicach Z\u0142otoryi.<\/p>\n\n\n\n
Wydobycie z\u0142ota odbywa\u0142o si\u0119 tak\u017ce w Z\u0142otym Stoku \u2013 niewielkim miasteczku, kt\u00f3re zlokalizowane jest blisko granicy z Czechami. Proces ten trwa\u0142 ponad 700 lat i wed\u0142ug szacunk\u00f3w, uzyskano oko\u0142o 16 ton czystego z\u0142ota. Co ciekawe, w Z\u0142otym Stoku istnia\u0142a nawet mennica, kt\u00f3ra przerabia\u0142a z\u0142oto na monety. <\/p>\n\n\n\n
Na dzie\u0144 dzisiejszy, wydobyciem i produkcj\u0105 z\u0142ota zajmuje si\u0119 w Polsce KGHM Polska Mied\u017a S.A.. Jednak polskie z\u0142oto pochodzi ze z\u0142\u00f3\u017c rud miedzi, w kt\u00f3rych kruszec ten stanowi tylko niewielk\u0105 ich ilo\u015b\u0107. Pozyskiwanie z\u0142ota obejmuje obecnie g\u0142\u00f3wnie tereny Dolnego \u015al\u0105ska, a dok\u0142adniej tereny Lubina, Polkowic i Rudnej. Natomiast ca\u0142a produkcja z\u0142ota odbywa si\u0119 w hucie miedzi w G\u0142ogowie. <\/p>\n\n\n\n
Z\u0142o\u017ca z\u0142ota s\u0105 na \u015bwiecie ograniczone. Oznacza to, \u017ce obecnie mamy do dyspozycji tylko to, co powsta\u0142o tysi\u0105ce lat temu. Jednak jak ju\u017c wspomnieli\u015bmy, z\u0142oto mo\u017cna recyklingowa\u0107, czyli odzyskiwa\u0107 z r\u00f3\u017cnych przedmiot\u00f3w, przetapia\u0107 i na nowo produkowa\u0107 np. monet\u0119 bulionow\u0105 czy sztabk\u0119 lokacyjn\u0105. Obecnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 tego metalu stanowi w\u0142a\u015bnie z\u0142oto pochodz\u0105ce z recyklingu, kt\u00f3re nie jest mniej warte ni\u017c nowo wydobyte czyste z\u0142oto. <\/p>\n\n\n\n
Z ostatnich danych opublikowanych przez \u015awiatow\u0105 Rad\u0119 Z\u0142ota w lutym 2023 roku wynika, \u017ce do tej pory uda\u0142o si\u0119 wydoby\u0107 dok\u0142adnie 208 874 ton tego cennego kruszca. Z tego z\u0142ota uda\u0142o si\u0119 wyprodukowa\u0107 m.in. z\u0142ote monety bulionowe<\/a>, sztabki z\u0142ota<\/a>, czy z\u0142ot\u0105 bi\u017cuteri\u0119.\u00a0<\/p>\n\n\n\n Jak podaje ameryka\u0144ska agencja naukowo-badawcza US Geological Survey, na Ziemi pozosta\u0142o oko\u0142o 50 000 ton kr\u00f3lewskiego metalu. Szacuje si\u0119, \u017ce s\u0105 to zasoby z\u0142ota, kt\u00f3re wystarcz\u0105 na kolejne 20 lat. <\/p>\n\n\n\n Jednak nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce nie jest to dok\u0142adna liczba, poniewa\u017c ci\u0119\u017cko to ustali\u0107. Wyliczenia stanowi\u0105 tylko dane orientacyjne. Mimo to warto zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce wydobycie rudy z\u0142ota jest coraz trudniejsze, co wp\u0142ywa na cen\u0119 tego kr\u00f3lewskiego kruszca. <\/p>\n\n\n\n Z\u0142oto fizyczne stanowi \u015bwietn\u0105 inwestycj\u0119 i nie bez powodu nazywane jest bezpieczn\u0105 przystani\u0105, zachowuj\u0105c sw\u0105 warto\u015b\u0107 podczas inflacji, zawirowa\u0144 gospodarczych, kryzys\u00f3w politycznych czy wojen. <\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna w niego inwestowa\u0107 na wiele sposob\u00f3w, jednak najpopularniejszym rozwi\u0105zaniem jest zakup monet bulionowych lub sztabek z\u0142ota, kt\u00f3re produkowane s\u0105 przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 kraj\u00f3w na ca\u0142ym \u015bwiecie. <\/p>\n\n\n\n Aby zwrot z inwestycji by\u0142 znacz\u0105cy, a z\u0142oto mo\u017cna by\u0142o z \u0142atwo\u015bci\u0105 odsprzeda\u0107, nale\u017cy wybiera\u0107 produkty pochodz\u0105ce od najbardziej znanych i renomowanych mennic oraz producent\u00f3w, takich jak Argor-Heraeus, PAMP Suisse czy Valcambi. W ich ofercie mo\u017cna znale\u017a\u0107 m.in. bite i odlewane sztabki w r\u00f3\u017cnej gramaturze, co sprawia, \u017ce ka\u017cdy inwestor mo\u017ce sobie pozwoli\u0107 na ich zakup w zale\u017cno\u015bci od swoich preferencji i mo\u017cliwo\u015bci finansowych. <\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d monet inwestycyjnych prym wiod\u0105 te nale\u017c\u0105ce do Wielkiej Pi\u0105tki, czyli:<\/p>\n\n\n\n Zakup wymienionych powy\u017cej monet jest gwarancj\u0105 szybkiej odsprzeda\u017cy w przysz\u0142o\u015bci w dowolnym miejscu na \u015bwiecie, co ma ogromne znaczenie w momencie, kiedy potrzebne s\u0105 pieni\u0105dze. <\/p>\n\n\n\n Z\u0142oto powsta\u0142o z py\u0142u kosmicznego oraz podczas Wielkiego Bombardowa\u0142a, kiedy to dosz\u0142o do zderzenia meteoryt\u00f3w z powierzchni\u0105 Ziemi, co spowodowa\u0142o, \u017ce ci\u0119\u017ckie pierwiastki takie jak z\u0142oto zatopi\u0142y si\u0119 w jej wn\u0119trzu. <\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119ki tym wydarzeniom, z\u0142oto wydobywa si\u0119 obecnie praktycznie na ca\u0142ym \u015bwiecie, z czego kraje takie jak Australia, Chiny, Kanada, Rosja i Stany Zjednoczone wiod\u0105 w tym prym.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":7771,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"inline_featured_image":false,"_kad_blocks_custom_css":"","_kad_blocks_head_custom_js":"","_kad_blocks_body_custom_js":"","_kad_blocks_footer_custom_js":"","_kad_post_transparent":"","_kad_post_title":"","_kad_post_layout":"","_kad_post_sidebar_id":"","_kad_post_content_style":"","_kad_post_vertical_padding":"","_kad_post_feature":"","_kad_post_feature_position":"","_kad_post_header":false,"_kad_post_footer":false,"_glsr_average":0,"_glsr_ranking":0,"_glsr_reviews":0},"class_list":["post-7766","blog","type-blog","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry"],"acf":[],"taxonomy_info":[],"featured_image_src_large":["https:\/\/metalsradar.com\/wp-content\/uploads\/2024\/12\/Grafiki-do-Whitepress-5-1024x576.jpg",1024,576,true],"author_info":[],"comment_info":"","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/metalsradar.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/blog\/7766","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/metalsradar.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/blog"}],"about":[{"href":"https:\/\/metalsradar.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/blog"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/metalsradar.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7771"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/metalsradar.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7766"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Ile z\u0142ota na ziemi pozosta\u0142o?<\/h3>\n\n\n\n
Czy warto inwestowa\u0107 w z\u0142oto?<\/h2>\n\n\n\n
\n
Jak i gdzie powstaje z\u0142oto \u2013 podsumowanie<\/h2>\n\n\n\n