Srebro to jeden z najbardziej rozpoznawalnych metali szlachetnych na świecie, zarówno w branży jubilerskiej, jak i inwestycyjnej w postaci monet i sztabek. Zawartość srebra w wyrobie określa się za pomocą próby, która pozwala określić jego autentyczność, jakość i wartość. Jaka jest najbardziej popularna próba srebra? Jak czytać cechy probiercze? Przeczytaj artykuł i sprawdź, czym dokładnie jest próba srebra, gdzie jej szukać i jak ją rozpoznać na produktach wykonanych ze srebrzystego metalu. 

Czym jest próba srebra?

Srebro to metal szlachetny, który jest bardzo miękki i przez to podatny na różnego rodzaju uszkodzenia. W celu zwiększenia jego trwałości, zaczęto łączyć go z innymi metalami, takimi jak np. cynk, kadm, miedź lub nikiel, co pozwala na uzyskanie bardziej wytrzymałych przedmiotów. 

W związku z tym, że wyroby srebrne mogą mieć różną zawartość srebra, wprowadzono próby, które pozwalają na ich odróżnienie. Próba srebra to bowiem sposób na określenie, ile czystego srebra zawarte jest w jego stopie. Jest to kluczowa informacja dla inwestorów i konsumentów, która pozwala ocenić jakość i wartość przedmiotów wykonanych ze srebra. 

Próba srebra wyrażana jest w promilach, co oznacza, że jeśli stop zawiera np. 87,5% czystego srebra, to jest ono próby 875. Reszta, czyli 12,5% zawartości stopu stanowią domieszki innych metali. Analogicznie będzie w przypadku innych prób – oznaczenie próby 900, oznacza, że stop zawiera 90% srebra czystego, a 925, że 92,5%. 

Jakie są próby srebra?

Próby metali szlachetnych są regulowane na całym świecie, dzięki czemu handel staje się łatwy i przejrzysty. Trudniej również o sfałszowanie srebrnych wyrobów, chociaż w dzisiejszych czasach i to jest możliwe. 

W Polsce najczęściej oznacza się srebrne wyroby jedną z czterech prób srebra. Są one głównie wykorzystywane przy produkcji biżuterii i innych przedmiotów, np. tych do codziennego użytku, jak patery, sztućce czy świeczniki. 

Jednak istnieje jeszcze jedna próba srebra, która określa najwyższą zawartość tego metalu w stopie i jest używana przede wszystkim przy produkcji srebrnych monet i sztabek, które kupowane są przez kolekcjonerów lub inwestorów, w celu ulokowania oszczędności w bezpieczne aktywo, jakim są metale szlachetne.  

Próby srebra to:

  • próba 999 – zawiera 99,9% czystego srebra w stopie,
  • próba 925 – zawiera 92,5% czystego srebra w stopie,
  • próba 875 – zawiera 87,5% czystego srebra w stopie,
  • próba 830 – zawiera 83,0% czystego srebra w stopie,
  • próba 800 – zawiera 80,0% czystego srebra w stopie.

Cecha probiercza a próba srebra – podobieństwa i różnice

Próba srebra to określenie zawartości czystego srebra w stopie. Cechy probiercze to natomiast  znaki urzędowe potwierdzające zawartość szlachetnego metalu w wyrobie, które są chronione prawnie. 

Znaki urzędowe dotyczą najbardziej znanych metali szlachetnych, a każdy z nich ma swój indywidualny symbol. Dla srebra jest to głowa kobiety, która z lewej strony ma dodatkowo oznaczenie litery i numer próby. Litera stanowi oznaczenie miasta Urzędu Probierczego, w którym cechowano wyrób ze srebra. 

Wyróżnia się litery, takie jak:

  • B – Bydgoszcz,
  • G – Gdańsk,
  • H – Chorzów,
  • K – Kraków,
  • Ł – Łódź,
  • P – Poznań,
  • W – Warszawa,
  • V – Wrocław,
  • Z – Częstochowa.

Za poprawne stosowanie oznaczeń, takich jak cecha probiercza i próba srebra, odpowiada Okręgowy Urząd Probierczy w Warszawie. Na stronie internetowej urzędu znajduje się dokładna tabela, która zawiera oznaczenia srebra.

Podobieństwa pomiędzy cechą probierczą srebra a próbą srebra

Jedynym podobieństwem pomiędzy cechą probierczą srebra a próbą srebra jest fakt, że dotyczą one tego samego metalu i są one w Polsce określane przez Rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 31 maja 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 681) w sprawie metali szlachetnych.

Dlaczego warto zwracać uwagę na próbę srebra?

Próba srebra została wprowadzona głównie w celu określenia zawartości tego metalu w wyrobie. Jednak poza tym, ma jeszcze jedną ważną zaletę – pozwala potwierdzić autentyczność srebrnego produktu oraz przewidzieć jego jakość i trwałość. 

Co więcej, znając próbę srebra można sprawdzić, czy podana cena za srebrny wyrób jest uczciwa i odpowiada wartości rynkowej, czy też jest zawyżona. Dzięki temu można uchronić się przed praktykami nieuczciwych sprzedawców i dokonać świadomego zakupu. 

Jaka próba srebra jest najlepsza?

Najwyższa próba srebra 999 – najlepsza na sztabki i monety

Najlepsza próba srebra to oczywiście próba 999, która informuje, że czyste srebro znajduje się w wyrobie w ilości 99,9%. Jednak należy pamiętać, że można ją znaleźć głównie na powierzchni srebrnych monet bulionowych i srebrnych sztabek inwestycyjnych. Niestety, ze względu na właściwości czystego srebra, próba ta nie nadaje się do produkcji biżuterii. 

Świetnym przykładem wyrobu z tak wysoką zawartością srebra jest m.in. srebrna moneta Australijski Kangur, Kanadyjski Liść Klonowy czy Wiedeńscy Filharmonicy. 

Próba srebra 925 – najlepsza na srebrną biżuterię

Srebrna biżuteria produkowana jest z różnych prób, ale najlepszą w jubilerstwie jest druga z kolei próba, czyli 925. Taka próba srebra informuje o tym, że w stopie znajduje się 92,5% czystego metalu, co przekłada się na jego wysoką jakość.

Z takiej próby srebra wytwarza się przede wszystkim modną biżuterię, która jest najczęściej wybierana przez klientów salonów jubilerskich na całym świecie. Próba 925 używana jest również do bicia srebrnych monet, medali okolicznościowych czy innych przedmiotów. 

Biżuteria z samego srebra – czy taka istnieje?

Ze względu na właściwości fizykochemiczne, nie da się wyprodukować biżuterii z czystego srebra. Jest ono bowiem zbyt miękkie i potrzebuje dodatku innych metali, aby zwiększyć trwałość wyrobów. 

Warto również zdawać sobie sprawę, że biżuteria ze srebra ciemnieje. Ciemnienie srebra powstaje pod wpływem połączenia się metalu z tlenkiem siarki obecnym w powietrzu, co sprawia, że tworzy się na nim charakterystyczny nalot w kolorze czerni, grafitu lub szarości. 

Co ważne, nie jest to oznaka niskiej jakości przedmiotów ze srebra czy dowód fałszerstwa, ponieważ nalot powstaje nawet wtedy, kiedy wyrób wykonany jest z najwyższej próby srebra.

Jak rozpoznać srebro?

Nie tylko za pomocą próby srebra możemy rozpoznać autentyczność tego srebrzystego metalu. Jednak warto od niej zacząć, szukając na wyrobie niewielkiego oznaczenia, który zazwyczaj umieszczony jest w najmniej eksponowanym miejscu, np. wewnątrz pierścionka czy metce jubilerskiej (mała karteczka) dołączonej do bransoletki czy łańcuszka. Warto wiedzieć, że na wyrobach o masie powyżej 5 gramów takie oznaczenie jest obowiązkowe.  

Do innych metod rozpoznawania srebra należy m.in.:

  • ocena wizualna i dźwiękowa,
  • badanie autentyczności srebra magnesem,
  • sprawdzenie srebra metodą chemiczną,
  • metoda Archimedesa.

Jakie są próby srebra – podsumowanie

Celem standaryzacji ilości srebra w stopie wprowadzono próby srebra, które najprościej mówiąc określają zawartość tego metalu w stopie. Dzięki nim można potwierdzić autentyczność oraz określić jakość i trwałość wyrobów, a także sprawdzić, czy podana za nie cena odpowiada wartości rynkowej. 

W przypadku srebra wyróżnia się 5 prób, z czego 4 – 925, 875, 830 i 800 wykorzystywane są przy produkcji biżuterii i innych przedmiotów codziennego użytku, a najwyższa 999, głównie do wyrobu monet inwestycyjnych i sztabek lokacyjnych.